در نخستین نشست از زنجیره نشست‌های تخصصی اسلام‌شناسی دانشگاه‌های کشورهای اسلامی که به کوشش سینوو اجرایی شده است، «تأثیر مناسک حج بر سلامت جسمی و روانی از دیدگاه علم» از سوی دو استاد برجسته دانشگاه بررسی گردید.

 

به گزارش روابط عمومی سینوو، در ابتدای این نشست که با شرکت دانشگاهیان از سراسر کشورهای اسلامی به زبان انگلیسی و به شیوه مجازی برگزار شد، دکتر سیداحمد احمدی دانشیار دانشگاه و معاون بین‌الملل دانشگاه علوم پزشکی هوشمند ایران طی سخنانی، سلامت جسمانی، سلامت روانی، سلامت معنوی و... را از اندریافت‌ها پیرامون سلامت از دیدگاه سازمان بهداشت جهانی برشمرد و گفت: سلامت معنوی یک ویژگی مهم استوار بر ارزش‌ها و باورها است که هدف زندگی انسان را فراهم می‌کند تا فرد در تکاپوی هماهنگی با خویش و دیگران و برابری نیازهای درونی با جهان باشد.

 

وی در ادامه ابراز داشت: آیین حج افزون بر اینکه از جنبه‌های گوناگون مذهبی، زیارتی، تاریخی، فرهنگی و اجتماعی ارزشمند است، سودمندی بسیاری برای سلامت کالبد و روان مسلمانان داشته و به سبب آنکه گواهی‌دهنده نشانه‌های یارایی و بخشایش پروردگار است، ایمان انسان را تقویت می‌کند.

 

این دانشیار دانشگاه علوم پزشکی افزود: نگریستن به کعبه، مسجدالحرام، مسجدالنبی، مقام ابراهیم ^(ع) و سرزمین‌های منا، مزدلفه و عرفات، سبب ایجاد احساس تعظیم و تسلیم انسان در پیشگاه پروردگار می‌شود.

 

وی با بیان اینکه گوش فرا دادن به ندای تلاوت آیات قرآن کریم، اقامه نماز، ستایش پروردگار و به‌جای آوردن روزه، سبب تقویت ایمان انسان می‌گردد، ادامه داد: حاجیان با نیکوکاری، برقراری پیوندهای استوار دوستی با سایر مسلمانان، بردباری و دوری از گناه، روان خود را از آلودگی‌ها پاک می‌کنند.

 

این دانشیار دانشگاه علوم پزشکی در ادامه با اشاره به حج و تاثیر آن بر سلامتی انسان افزود: حج یک تکلیف همگانی با رویکرد بنیادین وارستگی و انسان‌سازی است، با این وجود از آنجایی که سلامت انسان یکی از بنیادی‌ترین رویکردهای زندگی دنیایی برای رسیدن به فرهیختگی و والایی به‌شمار می‌آید، پژوهش درباره جوانب نقش حج و زیارت بر سلامت انسان، یکی از بایستگی‌های علمی است.

 

وی در ادامه سخنانش به فواید جسمانی حج اشاره کرد و افزود: بهبود سیستم ایمنی و سلامت جسم، ماهیچه‌ها و استخوان‌ها با انجام فعالیت‌های جسمانی همانند پیاده‌روی، دویدن، ایستادن و نشستن از اثرات حج است.

 

این دانشیار دانشگاه علوم پزشکی همچنین ابراز داشت: حج حس اتحاد و برادری می آورد، چراکه مسلمانان از هر نژاد، رنگ، زبان، فرهنگ و کشور برای به‌جای آوردن حج در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و با آموختن، کمک، مهربانی و مدارا با یکدیگر، حس انسان دوستی و محبت دارند.

 

او بازسازی سلامت روان را یکی از مهم‌ترین اثرهای آیین حج برشمرد و یادآور شد: حج استرس و اضطراب را کاهش می‌دهد، چراکه مسلمانان در حج، با توكل بر خدا، از نگرانی‌ها و مشكلات دنیایی رهایی یافته، با انجام عبادت و ياد خدا، استرس و اضطراب خود را كاهش مي‌دهند و با تجربه سفری متمایز و سرشار از معنویت، همراه با دیدن مناظر زیبا و مقدس و ایجاد احساس آرامش و سکون، روان خود را آرام می‌کنند.

 

دکتر سیداحمد احمدی دانشیار دانشگاه و معاون بین‌الملل دانشگاه علوم پزشکی هوشمند ایران در پایان، سخنانش را اینگونه به اتمام رساند: می‌توان گفت حج یکی از بهترین و مفیدترین عبادات اسلامی است که مسلمانان را از نظر کالبدی و روانی دگرگون می‌کند. حج فرصتی بی‌همتا برای نزدیکی به پروردگار، تقویت ایمان، بهبود خود، احساس اتحاد و برادری، تقویت سلامت جسمی، سلامت روان، کاهش استرس و اضطراب، ایجاد سلامت اجتماعی و سلامت معنوی است، بنابراین مسلمانان باید از این فرصت به نیکی استفاده کرده و با اخلاص و ادب به حج بپردازند تا از اثرهای سودمند آن بهره‌مند گردند.

 

در ادامه این نشست بین‌المللی اسلام‌شناسی، دکتر محمد سلیمان دانشیار دانشگاه و رئیس اداره معارف اسلامی دانشگاه تربوکای اندونزی نیز طی سخنانی، در ابتدا به جایگاه حج در مطالعات جامعه‌شناسی در کشور اندونزی اشاره کرد و در ادامه ابراز داشت: دوره انتظار برای حج در اندونزی بسته به منطقه از 16 تا 37 سال متغیر است که این نشان می‌دهد که مردم اندونزی چقدر مشتاق رفتن به حج هستند.

 

وی همچنین زوایای معنوی حج را با اشاره به آیات 97 سوره مبارکه آل عمران و 27-28 سوره مبارکه حج بررسی کرد و در ادامه سخنانش افزود: حج به معنای رفتن به مکه برای طواف کعبه و بقیه مناسک در ماه های حج در اجابت امر خدا و جلب رضایت اوست.

 

این دانشیار دانشگاه در ادامه این نشست با ارائه تعریفی از توانمندی حجاج ابراز داشت: یکی از لازمه‌های حج، تحمل سختی‌های سفر است، بنابراین، اگر کسی به دلیل ناکافی بودن توانمندی جسمی از سفر خودداری کند، نکوهیده نیست، زیرا این کار فقط بر کسانی که توانایی دارند واجب است.

 

وی با بیان اینکه پوشیدن احرام، نماینگر سلامت روانی و دوری‌گزینی از خودبزرگ‌بینی است، ادامه داد: طواف کعبه نیز که از بخش‌های جدایی‌ناپذیر حج و عمره است، مستلزم انجام هفت دور پیمایش گردآگرد کعبه است که کمینه آن برابر با حدود 1.4 کیلومتر خواهد بود، این درحالی است‌که در رمل در طواف نیز تمرین راه رفتن سریع (نه دویدن یا دویدن) به همراه بلند کردن پاها با قدرت و بیرون آوردن سینه در حرکت شانه‌ها انجام می‌شود که تقلیدی از حرکت یک جنگجو بوده و سنت است که این کار را در سه دور اول قبل از بازگشت به سرعت عادی راه رفتن برای چهار دور آخر انجام دهید.

 

این دانشیار دانشگاه در ادامه افزود: «طواف» اندیشه انسان را معطوف به الله می‌کند و «سعی» نماد مبارزه مداومی است که در طول زندگی خود با آن روبرو می‌شویم، همانگونه که هاجر ^(س) آن را تجربه کرده بود، اما با توکل بی‌دریغ او دعایش مستجاب شد و حاجتش برآورده شد، برای زائر نیز لحظه‌ای است تا به ما یادآوری کند که زندگی یک مبارزه است.

 

وی در ادامه افزود: «وقوف» زمانی است برای مراقبه و تأمل در حضور خود در عالم جسم که در این زمان مقدس با خدا خلوت می‌کنید و پس از آن برای توبه جدی و دعای فراوان استفاده خواهید کرد.

 

دکتر محمد سلیمان دانشیار دانشگاه و رئیس اداره معارف اسلامی دانشگاه تربوکای اندونزی در پایان سخنانش، با اشاره به مزایای سلامت جسمانی آیین حج یادآور شد: سلامت قلب و عروق به‌وسیله‌ی افزایش فعالیت بدنی ناشی از پیاده‌روی و انجام تشریفات حج بهترین پتانسیل برای بهبود سلامت قلب و گردش خون به‌شمار می‌آید، همچنین سلامت اسکلتی و عضلانی به‌وسیله‌ی تقویت عضلات و مفاصل از طریق حرکات تکراری و ایجاد آمادگی جسمانی عمومی به‌وسیله‌ی بهبود استقامت به دلیل فعالیت بدنی پایدار از دیگر اثرات این فیزیکی این آیین مقدس است.

 

براساس این گزارش، زنجیره نشست‌های تخصصی اسلام‌شناسی دانشگاه‌های کشورهای اسلامی که با شرکت دانشگاهیان از سراسر کشورهای اسلامی به زبان انگلیسی و به شیوه مجازی برگزار می‌شود، به کوشش سینوو و با همکاری و پشتیبانی شش دانشگاه‌ از شش کشورهای اسلامی، کامستک، سازمان همکاری اسلامی، مرکز همکاری‌های علمی بین‌المللی وزارت علوم، تحقیقات و فن‌آوری ایران، معاونت بین‌الملل دفتر مقام معظم رهبری ^{(مدظله العالی)} و موسسه مدیریت راهبردی اسلامی اجرایی شده است. بر پایه برنامه‌ریزی انجام شده در سینوو، شرکت‌کنندگان در این زنجیره نشست‌های تخصصی اسلام‌شناسی، در صورت موفقیت در آزمون نهایی، گواهینامه بین‌المللی اسلام‌شناسی دریافت خواهند کرد.

 

گفتنی است، شبکه دانشگاه‌های مجازی جهان اسلام (سینوو) یک شبکۀ بین‌المللی آموزشی، پژوهشی، دانش‌بنیان و فن‌آوری وابسته به کمیته وزارتی همکاری‌های علمی و فن‌آوری سازمان همکاری‌های اسلامی (کامستک) است که وزارت علوم، تحقیقات و فن‌آوری جمهوری اسلامی ایران میزبانی از آن را بر عهده دارد.

سینوو با آرمان ایجاد عدالت آموزشی، پایگاهی برای گسترش آموزش همگانی بر پایۀ فن‌آوری هوشمند و آنلاین است که با شبکه‌سازی ظرفیت‌ها، از نیروی آموزش، پژوهش، نوآوری و فن‌آوری در راستای رویکرد کمک به توانمندسازی و پیشرفت کشورهای جهان اسلام بهره می‌گیرد.